Infosmog.pl

AirFox – rozproszony system pomiaru jakości powietrza

Wokulskiego 11, 58-100 Świdnica. Polska
+48 74 641 61 00
kontakt@infosmog.pl

infosmog.pl

Gdzie mieszkasz? Tym oddychasz!

Czym jest epidemiologia środowiskowa? Co łączy ją ze stanem naszego zdrowia? Co różni mieszkańca Rybnika od mieszkania Gdyni? Dlaczego stolicą smogu nie jest już Kraków? I co to wszystko ma wspólnego ze smogiem? O tym w dzisiejszym wpisie, który warto przeczytać, jeśli zależy nam na długim i zdrowym życiu.

 

W ostatnich miesiącach w związku z szalejącym koronowirusem, niemal codziennie zderzaliśmy się z terminami „epidemia”, „epidemiczny”, „epidemiolog”. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę z istnienia działu epidemiologii środowiskowej.

 

Epidemiologia środowiskowa

Czym jest epidemiologia środowiskowa i co ma z nami wspólnego? Zacznijmy od tego, że nie każdy z nas ma możliwość wyboru środowiska, w którym żyje i mieszka. Ogranicza nas lokalizacja geograficzna, pozycja społeczna, czy ekonomiczna, sytuacja polityczna. Nawet jeśli możemy wybrać lokalizację, miejsce do zamieszkania, to nie zawsze lub nie pełni będziemy mieć wpływ na jej jakość, m.in. w kwestii jakości powietrza, którym będziemy oddychać. Korzystanie i funkcjonowanie w danym środowisku będzie dla nas z punktu widzenia zdrowia albo korzystne, albo nie.

Rola środowiska, w jakim żyjemy jest ogromna i często nie dostrzegana, wręcz lekceważona. Nie widzimy zależności pomiędzy miejscem zamieszkania, a czynnikami ryzyka wpływającymi na nasze zdrowie, mogącymi zwiększyć bądź zmniejszyć prawdopodobieństwo zachorowania. Zanieczyszczenie powietrza, czy wód gruntowych, azbest zastosowany w budownictwie, bliskość ruchliwych dróg bądź zakładów emitujących szkodliwe substancje do atmosfery, mieszkanie na osiedlu domków, w których nie wymieniono jeszcze przestarzałych pieców węglowych na nowoczesne kotły niskoemisyjne… To czynniki środowiskowe mające wpływ na to, jak się czujemy, jaka jest kondycja naszego organizmu, a nawet na to, na które choroby jesteśmy mniej lub bardziej narażeni.

Są osoby, które patrzą na swoje życie przez pryzmat zdrowia i świadomie zamieniają życie przeprowadzając się z dużych, ruchliwych miast na wieś, gdzie powietrze jest mniej zanieczyszczone przez przemysł oraz transport. Nie każdy jednak ma taki wybór. I nie zawsze okazuje się to racjonalną decyzją, ale o tym trochę później, gdy sięgniemy po raport najbadziej zanieczyszczonych miast.

 

Smogowi liderzy

Każdego roku przeprowadzany jest ranking polskich miasta z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem. Czy wiesz, że są miasta, których mieszkańcy przez jedną trzecią roku oddychają powietrzem, w którym stężenia pyłu PM10 przekracza normy? Chodzi o Pszczynę w województwie dolnośląskim. W tym mieście liczba dni smogowych była prawie czterokrotnie większa od dopuszczalnej. Do tej pory za stolicę polskiego smogu uznawano Kraków, a za śląską stolicę – Katowice. Niewielki Godów i jego 1922 mieszkańców ma powietrze o wyższym średniorocznym stężeniu pyłów PM10 niż dotychczasowi rekordziści. Najgorsza jakość powietrza dotyczy nie wielkich metropolii, a małych i średnich polskich miast. Oto część wyników badań dotycząca roku 2018. Czekamy na wyniki za rok 2019, lecz można wyobrazić sobie, że będą podobne, jeśli nie gorsze.

Nie musisz palić… i tak to wdychasz!

Czy wiesz, że istnieje w Polsce miasto, które przekracza dopuszczalną normę rakotwórczego benzo(a)pirenu aż o 1800%? To Nowy Targ. Rybnik to kolejne miasto, które wypada słabo, a stężenie benzo(a)pirenu 13 krotnie przekracza dopuszczalną normę. Benzo(a)piren obecny jest w papierosach. Polski Alarm Smogowy przeliczył stężenia tej wdychanej trującej substancji na ekwiwalent palonych papierosów. Okazuje się, że mieszkańcy Nowego Targu „wypalają” w ten sposób aż 22 „papierosy” dziennie! Mieszkańcy Zakopanego i odwiedzający miasto turyści – 10 „papierosów” na dobę.

Takich ciekawostek jest dużo więcej. Niestety na co dzień nie zastanawiamy się nad tym, jak miejsce zamieszkania i sytuacja środowiskowa wpływa na nasze obecne zdrowie oraz przyszłe, potencjalne choroby.

 

Najczystsze powietrze w Polsce

Na szczęście mamy też miasta, w których jakość powietrza jest do pozazdroszczenia. Biorąc pod uwagę najniższe stężenie średnioroczne pyłu PM10, wśród liderów miast z czystym powietrzem możemy wymienić Gdynię, Sopot, Szklarską Porębę, Słupsk oraz Suwałki. Poza Szklarską Porębą – są to miasta położone na północy.  naszego kraju.

Zaskakująco wśród miast mogących szczycić się powietrzem dobrej jakości nie ma znanych i lubianych uzdrowisk. Kuracjusze poszukujący wytchnienia mogą się zawieść poznając prawdę o kurortach, mających reperować zdrowie. Te miejsce kontroluje NIK i niestety, jadąc do uzdrowiska, nie możemy mieć pewności, że skorzystamy z leczniczych właściwości danego miejsca. Nie wszystkie ośrodki spełniają wymogi środowiskowe. Uzdrowiska zaniedbały badania poziomu zanieczyszczenia powietrza, natężenia hałasu i emisji pól elektromagnetycznych. Gminy uzdrowisk mają na swoim terenie stacje (czy to swoje, czy zewnętrzne) monitoringu powietrza. Stacje badają bardzo różne rodzaje zanieczyszczeń: pyły zawieszone PM2,5 i PM10, benzen, ozon, tlenek węgla, tlenki siarki i azotu i inne. Uzdrowiska stawiają czoła smogowi. Deklarują walkę o lepsze powietrze, wprowadzając np. w strefach uzdrowiskowych A i B zakaz palenia w piecach paliwem stałym – węglem i drewnem. Nim jednak zakaz zacznie obowiązywać, wprowadzona będzie inwentaryzacja i wymiana pieców nisko emisyjnych.

Jak widać na nasze zdrowie wpływa nie tylko nasze miejsce zamieszkania, ale i miejsce wypoczynku. Warto interesować się warunkami środowiskowymi danych lokalizacji. Bo skutki mieszkania lub odpoczywania w smogu mogą okazać się tragiczne.

 

Miernik jakości powietrza Foxytech

 

Skutki mieszkania w smogu

Za złą jakość powietrza płacimy naszym zdrowiem. Raport Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) informuje, że „zanieczyszczenie powietrza jest największym pojedynczym zagrożeniem dla zdrowia ludzi w Europie, związanym ze środowiskiem. Powoduje skrócenie czasu życia mieszkańców i przyczynia się do poważnych chorób, m.in. serca, układu oddechowego, alergii, chorób skórnych, zaburzeń hormonalnych i nowotworów”. Toksyczne substancje powodują liczne choroby całego organizmu. Szczególnie narażone są dzieci, kobiety w ciąży oraz osoby starsze. Wpływ na nasze zdrowie ma także emisja komunikacyjna i zanieczyszczenia z transportu.

Dlatego tak ważne są działania zbiorowe, w tym przedsięwzięcia instytucjonalne mające na celu poprawę sytuacji zdrowotnej społeczeństw przez działania na rzecz eliminacji ze środowiska czynników szkodliwych dla zdrowia oraz promocję zachowań prozdrowotnych.

 

Odwiedź INFOSMOG na Facebooku. Bądź na bieżąco!